Հետվիրահատական փոքրիկին վերադարձրել են պատերազմով ավերված Գազա
Գազայի հյուսիսում գտնվող ալ-Շատի փախստականների ճամբարում, վրաններից մեկում, 33-ամյա Էնաս Աբու Դաքքան գրկել է իր յոթամսական դստերը՝ Նիվինին։ Նրա հետևում անընդհատ պտտվող օդափոխիչն աշխատում է՝ փորձելով մեղմել առավոտյան շոգը։ Նիվինը ծնվել է պատերազմի ժամանակ՝ սրտում անցքով։ Մայրը՝ Էնասը, վախով է հետևում նրա վիճակին։ «Պատերազմը շատ ծանր է եղել նրա համար։ Չէր ավելացնում քաշը, հեշտությամբ հիվանդանում էր»,- պատմում է Էնասը BBC-ին։ Նիվինի միակ փրկությունը Գազայից դուրս անհապաղ բուժում ստանալն էր։ Մարտի սկզբին Հորդանանը հնարավոր դարձրեց այդը․ հրադադարի պայմաններում 29 ծանր հիվանդ երեխաներ, այդ թվում՝ Նիվինը, տարհանվեցին Հորդանան՝ բուժօգնություն ստանալու համար։ Նրանց հետ ուղարկվել էին նաև ծնողները։ Հորդանանի բժիշկները Նիվինի վրա բաց սրտի հաջող վիրահատություն կատարեցին, և փոքրիկը սկսեց աստիճանաբար վերականգնվել։ Սակայն մի քանի շաբաթ անց հրադադարը փլուզվեց՝ Իսրայելը վերսկսեց ռազմական գործողությունները Համասի դեմ։ Մայիսի 12-ի գիշերը Հորդանանի իշխանությունները Էնասին տեղեկացրել են, որ հաջորդ օրը պետք է վերադառնան Գազա, քանի որ Նիվինի բուժումը «ավարտվել է»։ Էնասը շոկի մեջ է եղել։ «Երբ մեկնեցինք, հրադադար էր։ Ինչպե՞ս կարող են մեզ վերադարձնել պատերազմական գոտի»,- ասում է նա։ Ընտանիքը հիմա կրկին Գազայում է՝ վրանային պայմաններում։ Էնասն ասում է, որ աղջկա բուժումն իրականում չի ավարտվել․ «Նա ծանր վիճակում է, երբեմն շնչահեղձ է լինում, շուրթերը կապտում են։ Այսպես երկար ապրել չի կարող»։ Հորդանանը հայտնել է, որ մայիսի 13-ին 17 երեխա վերադարձրել է Գազա՝ բուժումն ավարտելուց հետո։ Հաջորդ օրը նոր խմբով 4 երեխա տեղափոխվել է Հորդանան։ Իշխանությունները պնդում են, որ վերադարձած երեխաների վիճակը բավարար էր և վերադարձն իրականացվել է «լոգիստիկ և քաղաքական պատճառներով»։ Հորդանանի ԱԳՆ-ն հայտարարել է, որ երկրի քաղաքականությունն է պաղեստինցիներին պահել իրենց հողում՝ խուսափելով տեղահանման աջակցությունից։ Այդպես նաև հնարավորություն է ստեղծվում այլ երեխաների բուժման համար։ Սակայն Գազայի Համասի վերահսկողության տակ գտնվող առողջապահության նախարարության պաշտոնյան BBC-ին ասել է, որ վերադարձած երեխաները դեռ կարիք ունեն բուժման, և պատերազմ վերադարձնելն սպառնում է նրանց կյանքին։ 30-ամյա Նիհայա Բասսելը նույնպես նույն վախով է ապրում։ Նրա մի տարեկանից փոքր որդի Մուհամեդը տառապում է ասթմայով ու սննդային ծանր ալերգիաներով։ Նա էլ Հորդանանում բուժում էր ստանում, բայց մայրը վստահ է՝ դեռ ավարտին չէր հասցվել։ «Հիմա վերադարձել ենք սովի, մահվան ու վախի մեջ։ Որդուս նույնիսկ կաթ չեմ կարող գտնել։ Երբ ուտում է՝ միանգամից հիվանդանում է»,- ասում է Նիհայան՝ արցունքները աչքերին։ Իսրայելը ավելի քան 11 շաբաթ է՝ կտրել է Գազայի մատակարարումները՝ սնունդ, դեղորայք, վառելիք և ապաստարան։ Ասում է, որ այդ քայլերը նպատակ ունեն ճնշում գործադրել Համասի վրա՝ պատանդներին ազատելու համար։ Միջազգային կառույցները զգուշացնում են՝ Գազայում սովն ու հում
անիտար ճգնաժամը գագաթնակետին են հասնում։ ԱՄՆ-ի ճնշումից հետո Իսրայելը հայտարարել է, որ թույլ կտա «մինիմալ» օգնության մուտքը։ ՄԱԿ-ը ողջունել է հումանիտար բեռ տեղափոխող հինգ բեռնատարների անցումը, բայց նշել է՝ դա «կաթիլ է օվկիանոսում»։ Նիհայան այժմ ապրում է ալ-Շատի ճամբարի փոքր վրանային տարածքում՝ քենիի ընտանիքի հետ։ Նրա ամուսինն ու երեք երեխաները, ովքեր մնացել էին Գազայում, ստիպված են եղել տեղափոխվել այդ վայր՝ նոր հարձակումներից փրկվելու համար։ «Երբ ես հեռացա՝ նրանք մնացին այստեղ։ Գերծանր օրեր են ապրել, իսկ իմ միտքն ու սիրտը նրանց հետ էր Գազայում։ Որդուս բուժելու համար գնացի, բայց ինչո՞ւ վերադարձրին մեզ, երբ բուժումը դեռ չէր ավարտվել»,- լաց լինելով ասում է նա։ Խոսքի պահին իսրայելական դիտորդական անօդաչուների ձայները խլացնում են Նիհայայի ձայնը։ Նրա փոքրիկ տղան վազվզում է վրանով, երբեմն էլ գրեթե ընկնում ընտանիքի պատրաստած կրակի մեջ։ Նիհայան դժվարությամբ է զսպում իր զայրույթը՝ հիշելով վերադարձի ճանապարհը։ «Դուրս եկանք գիշերը՝ ժամը 04:00-ին, իսկ Գազա հասանք 22:45-ին։ Սահմանի մոտ իսրայելցի զինվորները հայհոյում էին, սպառնում ծեծել, վերցրին մեր բոլոր գումարները, հեռախոսները, պայուսակները։ Նույնը եղել է նաև Էնասի հետ՝ ներառյալ դեղորայքը»։ Իսրայելի բանակը BBC-ին հայտնել է, որ «սովորական սահմանաչափը գերազանցող չհայտարարված գումար» են բռնագրավել՝ կասկածելով, թե կարող է օգտագործվել Գազայում «ահաբեկչական նպատակներով»։ Այլ իրերի բռնագանձման պատճառը չի նշվել։ Նիհայան ասում է՝ Հորդանանից վերադարձել է «դատարկ ձեռքերով»։ Նրա որդու բժշկական փաստաթղթերն էլ մնացել են բռնագանձված պայուսակներում։ Չնայած դժվարություններին՝ երկու մայրերն էլ բարձր են գնահատում Հորդանանում ստացած բուժօգնությունը։ Սակայն նրանք վախենում են, որ պատերազմական Գազա վերադառնալը պարզապես կչեղարկի անցած երկու ամսվա առաջընթացը։ «Ես արդեն երջանիկ էի՝ տեսնելով որդուս այդ վիճակում։ Իսկ հիմա ուզում են ամեն ինչ սկսել զրոյից։ Ես չեմ ուզում, որ նա մահանա»,- ասում է Նիհայան՝ արցունքների միջից։
Թարգմանվել է ԱԲ-ի միջոցով։
