Ինչու Օվալաձև գրասենյակի քարտեզը կարևոր դեր է խաղում Թրամփի Ուկրաինայի պատերազմի ընկալման մեջ
Ռուսաստանը գրավել է Ուկրաինայի տարածքի հինգերորդ մասը, և հենց այդ փաստը ընդգծելու համար Օվալաձև գրասենյակում տեղադրվել է մեծ քարտեզ․ գրավված տարածքները ներկված էին կարմիրով։ Դոնալդ Թրամփը այդ քարտեզի շուրջ երկուշաբթի հանդիպեց Վլադիմիր Զելենսկու հետ։ «Կարծում եմ՝ բոլորդ տեսել եք քարտեզը։ Մեծ հատված է գրավված, և այդ տարածքը արդեն վերցված է», – հաջորդ օրը Fox News-ին ասաց Թրամփը։ Սպիտակ տան ուղերձը Ուկրաինային միանշանակ էր․ այդ հողերը կորցված են, և ժամանակն է մտածել Վլադիմիր Պուտինի հետ տարածքային զիջումների կամ, ինչպես ձևակերպում են ոմանք, «հողի փոխանակման» մասին։ Զելենսկին հանդիպմանը բերել էր իր քարտեզը և հետո նշեց, որ ստիպված է եղել «պայքարել նրա դեմ», պարզաբանելով, թե իրականում ով է վերահսկում տարածքները։ Չնայած իր փորձերին՝ հաջորդ օրը Թրամփի տեսակետը չէր փոխվել։ «Ռուսաստանի ուժը անհամեմատ մեծ է, և նրանք չեն կանգնել», – ասաց նա։ Եվրոպացի ղեկավարների հետ քննարկումներում Թրամփը հավելեց․ «Հիմա խոսում են Դոնբասի մասին, բայց Դոնբասի 79 տոկոսը Ռուսաստանի վերահսկողության տակ է»։ 2014-ին պատերազմից առաջ Դոնբասը տալիս էր Ուկրաինայի տնտեսական արտադրանքի մոտ 16 տոկոսը։ Լուրեր կան, որ Պուտինը Թրամփին հայտնել է՝ ուզում է ամբողջ Դոնբասը որպես խաղաղության լայն համաձայնագրի մաս։ Զելենսկին վիճարկել էր նաև Սպիտակ տան քարտեզի թվերը․ ըստ դրա՝ Ռուսաստանը վերահսկում է Լուգանսկի 99%-ը, Դոնեցկի 76%-ը, Զապորոժժյայի և Խերսոնի 73%-ը, Խարկովի 4%-ը և Սումիի ու Միկոլայիվի 1%-ը։ ԱՄՆ-ի Պատերազմի ուսումնասիրման ինստիտուտի տվյալները մոտ էին այդ հաշվարկներին, տարբերությունները՝ մեթոդաբանության։ Որոշ տարածքներ միգուցե ընդամենը մասամբ են վերահսկվում կամ պարզապես հայտարարված են Մոսկվայի կողմից։ Չնայած թվերին՝ Դոնեցկի Կրամատորսկն ու Սլավյանսկը շարունակում են մնալ ուկրաինական վերահսկողության տակ և ունենալ տասնյակ հազարավոր բնակիչներ։ Տեղական պաշտոնյաների գնահատմամբ՝ Դոնեցկի ուկրաինական վերահսկողության տակ գտնվող հատվածներում ապրում է մոտ 242 հազար մարդ, և ոչ մի ուկրաինացի առաջնորդ այդ տարածքները Մոսկվային չի զիջի։ ISW-ի գնահատմամբ՝ Դոնեցկի մնացած հատվածի գրավումը Ռուսաստա
նի համար կպահանջի մի քանի տարի և մի շարք ծանր ռազմական գործողություններ։ Զելենսկու ներկայացրած ուկրաինական քարտեզը ցույց էր տալիս, որ վերջին 1000 օրում Ռուսաստանը կարողացել է գրավել Ուկրաինայի տարածքի պակաս քան 1 տոկոսը՝ մոտ 5842 քկմ։ Չնայած Ռուսաստանի վերջին ամիսների առաջխաղացումներին, ընդհանուր առմամբ ճակատային գիծը գրեթե չի փոխվել պատերազմի սկզբից։ Ռազմական վերլուծաբան Կոնրադ Մուժիկան նշում է, որ հատկապես Խարկովի Կուպյանսկի և Լուգանսկի Կրեմինայի մոտ ռուսական առաջխաղացումը արագացել է։ Նրա խոսքով՝ Ուկրաինան չունի բավարար մարդկային ուժ՝ երկար ճակատը պաշտպանելու համար, մինչդեռ Ռուսաստանը մեծացրել է անօդաչու սարքերի կիրառությունը զինվորների ու հատկապես հրետանու դեմ։ Չնայած մեծ կորուստներին՝ Ռուսաստանը կարողացել է հավաքագրել շուրջ 30-35 հազար զինվոր և ձևավորել ռազմավարական պահեստազոր։ Սակայն մյուս ուղղություններով զգալի հաջողություններ չեն գրանցվել։ Օրինակ՝ Դոնեցկի Դոբրոպիլյայի մոտ ռուսական փորձը՝ ներխուժել 10-15 կմ խորությամբ, հաջողությամբ հետ է մղվել։ Մինչդեռ Ուկրաինան շարունակում է վերահսկել մոտ 6600 քկմ Դոնբասում։ Պուտինը արդեն հայտարարել է չորս մարզի և Ղրիմի անեքսիայի մասին, թեև դրանց մի մասը մնում է նրա վերահսկողությունից դուրս։ Մեծ Բրիտանիայի պաշտպանական հետախուզությունը վերջերս հաշվարկել է, որ եթե Ռուսաստանը պահպանի 2025-ի այս տեմպերը, Լուգանսկի, Դոնեցկի, Զապորոժժյայի և Խերսոնի ամբողջական գրավումը նրան կպահանջի առնվազն 4.4 տարի։ Սա էլ հենց բացատրում է Թրամփի և Զելենսկու քարտեզների տարբեր ընկալումները՝ Ուկրաինայի 1200 կմ երկարությամբ ճակատի վերաբերյալ։ «Շնորհակալ եմ քարտեզի համար, շատ լավն էր», – ի վերջո ասել է Զելենսկին, – «մենք մտածում ենք, թե ինչպես հետ բերել այն»։
Թարգմանվել է ԱԲ-ի միջոցով։
