ԱՇԽԱՐՀԻ ԾՆՈՂՈՒԹՅՈՒՆԸ ՆԵՐԱՌԱԿՎԱԾ ՀՆԱՐԱՊԵՏ ԿՈՒՆԵՑՎԱԾ Է՝ ԵԿԵՄԱՏԱՐԱՊԵՏԻՑ
Նամրատա Նանժիան և նրա ամուսինը՝ դստեր ծննդյան պահից ի վեր, մտադիր են երկրորդ երեխա ունենալ, սակայն ամեն անգամ սառչում են մի հարցի՝ «Գործնականա՞ է դա մեզ համար»։ Նամրատան Մումբայից է և աշխատում է դեղագործության ոլորտում, ամուսինը՝ ավտոշիների ընկերությունում։ Առկա երեխայի խնամքի ծախսերը՝ դպրոց, դպրոցային ավտոբուս, լողընկերներ, անգամ ընդհանուր պրակտիկ բժշկի այցը, իրենց համար արդեն ծանր բեռ են։ Նամրատան հիշում է, որ իր մանկության տարիներին իրավիճակը տարբեր էր. «Դպրոց էինք գնում, լրացուցիչ կրթություն չկար, իսկ այսօր ստիպված ես երեխային տարել լողասրահ, նկարչության, էլի ինչ-որ պարապմունքների, որպեսզի նրանք բացահայտեն իրենց կարողությունները»։ Միավորված Ազգերի Բնակչության հիմնադրամի (UNFPA) վերջին զեկույցի համաձայն՝ Նամրատայի նման պատմություններն այժմ համաշխարհային խնդիր են դառնում։ Հիմնադրամը նախազգուշացնում է, որ ծնողականության ծախսերը, համապատասխան զուգընկերների պակասը և այլ պատճառներ խանգարում են միլիոնավոր մարդկանց ունենալ իրենց ուզած երեխայի քանակը։ UNFPA-ն հարցում է անցկացրել 14 երկրներում՝ Հարավային Կորեա, Թայլանդ, Իտալիա, Հունգարիա, Գերմանիա, Շվեդիա, Բրազիլիա, Մեքսիկա, ԱՄՆ, Հնդկաստան, Ինդոնեզիա, Մարոկո, Հարավային Աֆրիկա և Նիգերիա՝ ընդգրկելով մոտ երեսուներորդ մաս համաշխարհային բնակչությունից։ Հարցման մեջ ընդգրկված էին ինչպես երիտասարդներ, այնպես էլ վերացնելով վերարտադրողական տարիքը անցած մարդիկ։ Աշխարհում ծնողականության մակարդակը նորմայից իջել է աննախադեպ՝ հայտնում է UNFPA ղեկավար Նատալիա Կանեմը։ «Բազմությունը ուզում է ունենալ երկու և ավելի երեխա, սակայն շատերը չեն կարողանում ստեղծել իրենց ցանկալի ընտանիքը, և սա իսկական ճգնաժամ է»։ Եվրոպական գիտնական Անա Ռոտկիրը խոստովանում է, որ խնդրի ճանաչումը՝ որպես իրական ճգնաժամի, կարևոր փոփոխություն է։ Նրա ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ ավելի շատ մարդիկ ունեն պակաս երեխա, քան իրենց ուզածը։ Հ
արցման արդյունքներով՝ 39%-ը նշել է, որ ֆինանսական սահմանափակումները խանգարում են երեխաներ ունենալուն, ամենաբարձր ցուցանիշը Հարավային Կորեայում է (58%), ամենացածրը՝ Շվեդիայում (19%)։ Ինֆերտիլությունը որպես պատճառ նշվել է ընդամենը 12%-ի կողմից, սակայն որոշ երկրներում՝ Թայլանդ, ԱՄՆ, Հարավային Աֆրիկա, Նիգերիա և Հնդկաստան, այդ ցուցանիշն ավելի բարձր է։ Հոնկոնգի գիտնական Սթյուարտ Գյեթլ-Բաստենը ընդգծում է, որ այս ուղղությամբ ՄԱԲ հիմնադրամը նախկինի համեմատ ավելի ընդգրկուն դիրքորոշում ունի, մինչդեռ նախկինում կենտրոնանում էր հիմնականում կնանցիկների մեծ ծնողականության և հակաբեղմնավորման ծառայությունների անբավարարված պահանջների վրա։ UNFPA-ն զգուշացնում է, որ պետք է խուսափել ծնողականության նվազման շուրջ արտահայտվող խուճապային և հետապնդողական քաղաքականություններից։ 40 տարի առաջ Չինաստանը, Կորեան, Ճապոնիան, Թայլանդն ու Թուրքիան մտահոգված էին բնակչության թվի աճով, մինչդեռ այսօր պայքարում են աճի համար։ Գիտնականները մտահոգվում են, որ ծնողականության նվազումը եւ բնակչության ծերացումը հաճախ ծառայեցնում են ազգայնական, հակաբնակավայրական և սեռական կոնսերվատիվ քաղաքականությունների։ UNFPA-ն նշում է, որ ֆինանսական դժվարություններից ավելի խոչընդոտ է համարվում ժամանակի պակասը։ Նամրատան Մումբայում օրական առնվազն երեք ժամ ճանապարհի վրա է անցկացնում, վերադառնում է հոգնած, բայց ցանկանում է շատ ժամանակ նվիրել դստերը։ «Աշխատանքային օրվա ավարտին զգում ես մայր լինելու հետ կապված մեղքը, որ բավական ժամանակ չես տրամադրում երեխայիդ», - ասում է նա։ «Ուստի մենք որոշել ենք կենտրոնանալ մեկ երեխայի վրա»։
Թարգմանվել է ԱԲ-ի միջոցով։
